صفحه نخست    نوشتارها    گفتارها    بایگانی    تماس 

 

 

بابانوئل سوئدی Jultomte

اولین شخصی که به عنوان Tomte یا بابا نوئل شناخته شده، فردی بوده با نام Sankt Nikolaus  یا نیکلای مقدس، که ظاهرا کشیشی بوده که در آسیا میزیسته است. این کشیش فردی بوده با ویژگیهای بسیار انسانی، مهربان و فداکار که بویژه کودکان را بسیار دوست میداشته و به آنها محبت میکرده است.شکل ظاهری این مرد بیشباهت به بابانوئلهای امروزی نبودهاست. دارای ریش و موی بلند و سفید و قیافهای خوشایند و مهربان. هنوز در برخی کشورها روز ششم دسامبر که روز نیکلای مقدس است، روز دریافت هدیه نیز هست.
 

اما در مورد بابانوئلهای سوئدی که Tomte نامیده میشوند، باید گفت که هیچگونه رابطه ای بین اینها و نیکلای وجود نداشتهاست.

در سوئد، هر محله و منطقه، Tomte مخصوص خودش را داشته که مردم آن منطقه سعی میکردهاند که با آنها رفتاری مهربانانه و دوستانه داشته باشند. از جمله این که در شب عید کریسمس، در بیرون از خانه برای آنها غذا میگذاشتند تا در این شب مقدس گرسنه نمانند.

اما بابانوئل مدرن و اروپایی که ما در کارپستالهای سوئدی میبینیم در حقیقت ساختهی ذهن خلاق نقاش معروف سوئدی Jenny Nyström است که در سالهای1946- 1854 میزیسته است.

در دوران قدیم، تصویری که سوئدیها از بابانوئل داشتند، موجودی بود در هیأت مردی کوچک و خشمگین، با لباسهای خاکستری که بیشتر جهت ترساندن و شوخی با دیگران در مناطق گوناگون رسم میشد. اما آنچه که Jenny Nyström بعد ها در نقاشیهایش به تصویر کشید، بابانوئلی است مهربان و خوشحال و صورتی زیبا که با هدیههای عید کریسمس به دیدن افراد میرود.

او نقاشی را خیلی زود شروع کرد. یازده سال بیشتر نداشت که در یک مدرسهی نقاشی در شهر گوتنبرگ سوئد، شروع به آموختن این هنر کرد. از همان آغاز کار، ارادهاش بر این بود که روزی باید هنرمند بزرگی شود. در فرهنگستان هنر شهر استکهلم، او اولین دانشجوی زنی بود که به آموختن این هنر پرداخت و دوست و همکلاسی افرادی چون Anders Zorn و Carl Larsson شد.

این هنرمند، 21 ساله بود که اولین بابانوئل ساختهی فکر و هنر خود را به چاپ رساند. یعنی در سال 1875. این نقاشی را به هدف داستانی از Viktor Rydberg به نام «ماجراهای ویگ کوچولو در شب عید کریسمس» کشیده بود. او با نشان دادن شایستگی و استعدادش در این زمینه به دریافت بورسی نائل شد تا بتواند در این رشته، هنرش را تکامل بخشد. با دریافت این بورس به فرانسه مسافرت کردو در آنجا با کار نقاشان فرانسوی آشنا شد. از جمله این که آنها به مناسبت موقعیتها و  موضوعات گوناگون، کارتهای ویژهای تهیه میکنند و هنر نقاشی زینتبخش این کارتها میگردد.

Jenny هنگام بازگشت به سوئد از این اندیشهی فرانسویها در تهیهی کارتپستال ویژهی عید کریسمس کمک گرفت. اولین کارتپستال ویژهی یول یا عید کریسمس در سال 1886 به چاپ رسید و در معرض فروش قرار گرفت. مردم استقبال فراوانی کردند و استفاده از کارت جای مخصوص خود را در سنتهای سوئدی باز کرد. آن طور که تخصص او بیشتر در طرح و کشیدن بابانوئلهای گوناگون، شناخته شد. مدلی را که این هنرمند برای کشیدن بابانوئلهای خود انتخاب کرده بود، در حقیقت و در اصل صورت پدر خودش بود.

شکوفایی و خلاقیت کارهای این زن هنرمند در طول سالهایی که به کشیدن چنین تصویرهایی پرداخته، چشمگیر بودهاست. او به راحتی میتوانست بابانوئلهای گوناگونی را در موقعیتهای ویژهای خلق کند. در آغاز کارش، حتی برای مراسم عید پاک نیز تصویرهایی در هیأت بابانوئل می کشید که اینجا و آنجا در میان تخم مرغها، خروسها و مرغها پیدایشان میشد. اما بعد این کارت را فقط به کارتهای عید کریسمس اختصاص داد.

در طول یک سال، او 233 تصویر برای جلد مجلههای مخصوص عید کریسمس کشید. طراحی و نقاشی او در همه حال متأثر از وقایع و پیشرفت تکنولوژی بود. زمانی که انسان توسط بالن به گستره‌‌ی  آسمان راه یافت، بابانوئلهای Jenny نیز در این کار از دیگران عقب نماندند. زمانی بعدتر آنهارانندگی میکردند و با هواپیما به سفر میپرداختند. در این نقاشیها حتی بابانوئلهایی دیده میشوند که با چتر به زمین میآیند تا بستههای عید کریسمس را تقسیم کنند.

اگر غم نان و گذران زندگی، این هنرمند ارزنده را مجبور به کشیدن تابلوهایی جهت فروش و به خاطر در آمد حاصل از آن نمیکرد، شاید او فرصت بیشتری می یافت تا در جهت شکوفایی هنرش بکوشد.

کارتپستالهای فراوانی که امروزه فرستاده میشود، کار دست و هنر این هنرمند است.

 

***

در رابطه با این مطلب:

13 دسامبر جشن «لوسياي مقدس»
پیوند «یول»، «یلدا» و «تولد»
شمع «اَدونت»
هدیه کرسمس
جایگاه درخت کاج در مراسم کریسمس

 

 

 

 
     
 

  صفحه نخست    نوشتارها    گفتارها    بایگانی    تماس